Trận Vòng cung Kursk- Trận đánh xe tăng lớn nhất lịch sử nhân loại.

Sau thất bại ở Stalingrad vào mùa đông 1942- 1943, ngày 4/7/1943 quân Đức tổ chức Chiến dịch Citadel tấn công toàn lực vào phía Đông. Trận vòng cung Kursk là đỉnh điểm của Chiến dịch Citadel.

map
Bản đồ trận Kurst

Lực lượng tham gia:
Phía Đức quốc xã:
22 sư đoàn bộ binh với tổng quân số 912.460 binh lính.

17 sư đoàn xe tăng, 2 sư đoàn bộ binh cơ giới với tổng số 2.982 xe tăng các loại trong đó có 800 chiếc Tiger – loại xe tăng chiến đấu chủ lực lừng danh của Đức.

9.966 khẩu pháo các loại.

2.110 máy bay chiến đấu.

Lực lượng này chiếm đến 17% số sư đoàn bộ binh, 70% số sư đoàn xe tăng, 30% số sư đoàn cơ giới và 60% số máy bay của Đức trên mặt trận phía Đông.

panther 3
Lính SS trong sư đoàn “Das Reich”, bên cạnh chiếc Panzer III

Phía Liên Xô
1,3 triệu quân.

3.600 xe tăng các loại.

20.000 khẩu pháo chủ yếu là pháo chống tăng.

2.729 máy bay chiến đấu các loại.

Lực lượng này chiếm 26% tổng quân số Hồng quân, 26% lực lượng pháo binh, 35% máy bay và 46% lực lượng tăng thiết giáp.

Ngoài ra, 503.663 quả mìn chống tăng, 439.348 quả mìn sát thương trên 3 khu vực phòng ngự chính. Các bãi mìn tại khu vực Kursk có mật độ 1.700 quả mìn sát thương và 1.500 mìn chống tăng trên km 2, gấp 4 lần mật độ được sử dụng để bảo vệ Moscow.

tiger 1
Tăng Tiger I – tăng chủ lực của Đức trong trận Kurst

Diễn biến chính

Sáng sớm ngày 5/7/1943, quân đoàn II SS Panzer phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào khu vực Kursk. Sau một tuần công kích, mũi tấn công phía Nam của Thống chế Von Manstein tiến được 36 km vào tuyến phòng ngự nhưng không phá vỡ được. Hướng tấn công phía Bắc của Tập đoàn quân trung tâm chỉ tiến được 12 km vào tuyến phòng ngự.

artillery in kurst
Khẩu đội pháo trong trận Kurst

Ngày 10/7, Hồng quân bắt đầu chiến dịch phản công quy mô lớn, cuộc chạm trán giữa đôi bên lên đến đỉnh điểm vào ngày 12/7 tại cánh đồng Prokhorovka. Chỉ trong vòng 3 ngày, hai bên đã tung vào trận chiến những sư đoàn xe tăng hùng mạnh nhất với tổng số lên đến 1.200 xe tăng và pháo chống tăng tự hành. Trận đánh tại Prokhorovka đã trở thành cuộc chạm trán xe tăng lớn nhất lịch sử nhân loại.

kursk_Prokhorovka
Cánh đồng Prokhorovka

Đầu tiên, ngày 11/7 Quân đoàn Panzer 4 đã chiếm được thị trấn Prochorovka và xây dựng cứ điểm bên bờ sông Psel.
Ngày 12/7, phía Liên Xô phản công và tập đoàn quân xe tăng số 5 của Hồng quân đã chạm trán Tập đoàn quân II SS-Panzer của Đức. Hồng quân đã sử dụng chiến thuật táo bạo khi cho xe tăng hạng trung T-34 cắt vào giữa đội hình xe tăng Đức. Những chiếc T-34 nhanh nhẹn quần thảo giữa đội hình những chiếc Tiger và Panzer nặng nề khiến đội hình tấn công bị cắt đứt buộc phải rút lui.

Generalmajor v. Hünersdorff
Thiếu tướng v. Hünersdorff tại chiến dịch Citadel

Cuối ngày 12/7, cả hai bên đều chịu thiệt hại nặng song những đợt tấn công của Đức đã bị chặn đứng. Tối 12/7, Hitler triệu tập von Kluge và von Manstein yêu cầu ngưng chiến dịch Citadel để rút quân về đối phó với đợt tấn công của quân đồng minh vào miền Nam nước Pháp.

loading shells
Nạp đạn tăng Panther 4

Ngày 16/7 quân Đức rút về vạch xuất phát, trong khi Hồng quân đã phát động đợt phản công quy mô lớn nhằm chiếm ưu thế trên mặt trận phía Đông. Lần đầu tiên, một đợt tấn quy mô lớn chưa từng có của Đức phải dừng lại trước khi đạt được sự đột phá.

stugs
Pháo tự hành Stugs trong trận Kurst

Tổn thất của đôi bên
Trận Vòng cung Kursk là một chiến thắng mang tính chiến lược có ý nghĩa quyết định đến cục diện chiến trường. Thắng lợi của Hồng quân đã đẩy quân đội Đức quốc xã từ thế chủ động lâm vào thế bị động. Tuy nhiên, cái giá của chiến thắng không hề rẻ.

kurst damage
Tổn thất trong trận Kurst

Theo số liệu của nhà sử học Grigoriy Krivosheyev, trong trận Kursk, 429.890 chiến sĩ Hồng quân hy sinh, tổng số quân hy sinh và thương vong lên đến 685.456 người. Tổn thất về trang thiết bị vũ khí rất lớn, 1.614 xe tăng bị phá hủy trong tổng số 3.600 chiếc tham chiến. 2.349 khẩu pháo các loại bị phá hủy, 1.116 máy bay bị bắn rơi.
Các số liệu về tổn thất của quân Đức không rõ ràng. Theo nhà sử học Karl-Heinz Frieser, khoảng 198.000 binh lính thiệt mạng hoặc bị thương, 760 xe tăng bị phá hủy, 524 máy bay bị bắn rơi. Cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill từng nói “Trận Stalingrad là kết thúc của sự khởi đầu nhưng trận Kursk là khởi đầu của sự kết thúc”.

One comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *